Thị trường năng lượng toàn cầu gần đây chứng kiến những biến động rõ rệt, giá dầu thô quốc tế giảm sâu trong hai phiên giao dịch liên tiếp. Ngày 6/5, giá hợp đồng tương lai dầu thô trung bình nhẹ Tây Texas (WTI) của Mỹ giảm gần 4% trong một ngày, thủng mốc tâm lý 100 USD/thùng; giá dầu Brent cũng chịu sức ép, đóng cửa ở mức dưới 107 USD. Thị trường nhận định đợt điều chỉnh này chủ yếu do phần bù rủi ro địa chính trị bị thu hẹp, khi các nhà đầu tư đặt hy vọng vào khả năng đạt được thỏa thuận giữa Mỹ và Iran.
Tổng thống Mỹ Donald Trump qua mạng xã hội cho biết, phía Mỹ đã đạt được bước đột phá quan trọng trong nỗ lực thúc đẩy ký kết thỏa thuận cuối cùng toàn diện với Iran. Trên cơ sở tiến triển này, Washington tuyên bố tạm dừng chiến dịch "Kế hoạch Tự do" do quân đội Mỹ dẫn dắt tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, tuy nhiên nhấn mạnh các biện pháp phong tỏa hàng hải nhắm vào Iran vẫn được duy trì. Tuyên bố này trực tiếp xoa dịu nỗi lo thái quá của thị trường về nguy cơ gián đoạn tuyến đường vận tải. Trước đó, từ cuối tháng 2, dưới tác động của các xung đột quân sự liên quan, giá dầu Brent từng vọt từ quanh mức 71,5 USD lên đỉnh điểm, tăng hơn 50%.
Bên cạnh các động thái ngoại giao, diễn biến trên mặt trận quân sự cũng thu hút sự chú ý. Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Marco Rubio vào ngày 5/5 tại Nhà Trắng chính thức xác nhận, chiến dịch quân sự mang mật danh "Epic Fury" đã kết thúc, cuộc hành động này bắt đầu từ ngày 28/2 và kéo dài 66 ngày. Mặc dù phía Mỹ tuyên bố hoàn thành nhiệm vụ theo giai đoạn, tình hình căng thẳng khu vực chưa được giải tỏa hoàn toàn. Phía Bộ Quốc phòng cho biết hiệp định ngừng bắn có hiệu lực từ đầu tháng 4 hiện vẫn đang được thi hành, lãnh đạo quân sự cho rằng các hành vi tấn công gần đây của Iran chưa đạt ngưỡng để tái kích hoạt chiến đấu quy mô lớn, không xem là vi phạm thực chất thỏa thuận.
Hiện tại, khu vực eo biển Hormuz vẫn nằm trong tình trạng phong tỏa kép. Một mặt, Iran hạn chế lưu thông dầu khí, mặt khác, Mỹ chặn đứng các luồng giao thông ra vào vùng biển Iran nhằm cắt đứt nguồn xuất khẩu dầu thô của nước này. Theo số liệu từ nhiều nguồn, do ảnh hưởng của lệnh phong tỏa, số tàu thương mại bị neo đậu trong Vịnh Ba Tư lên tới hơn 1.500 chiếc, liên quan khoảng 20.000 thuyền viên. Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) đã bắt tay xây dựng khuôn khổ sơ tán, nhưng cảnh báo rằng nếu các bên xung đột không đồng ý ngừng tấn công các mục tiêu trên biển, việc sơ tán nhân đạo sẽ khó triển khai suôn sẻ.
Về triển vọng đàm phán tiếp theo, lập trường của hai bên vẫn còn nhiều phân hóa. Phía Mỹ cho rằng cuộc đối thoại trong 24 giờ qua rất hiệu quả, phía Iran đã đồng ý không sở hữu vũ khí hạt nhân, khả năng đạt được thỏa thuận là khá lớn. Tuy nhiên, phản hồi từ Tehran khá cứng rắn. Tổng thống Iran cho rằng việc Mỹ vừa siết chặt áp lực tối đa vừa yêu cầu đối phương nhượng bộ là vô lý về mặt logic, trong khi cố vấn ngoại giao của Lãnh tụ Tối cao thẳng thắn tuyên bố hai nước vẫn trong tình trạng chiến tranh và sẽ tiếp tục kháng cự. Các nhà phân tích nhận định, mặc dù định giá rủi ro địa chính trị đang được điều chỉnh, nhưng trong bối cảnh bất đồng về các vấn đề cốt lõi chưa được giải quyết và các cuộc tấn công vào vận tải biển vẫn tiếp diễn, biến động thị trường dầu mỏ trong ngắn hạn khó có thể hoàn toàn ổn định.
