Theo dữ liệu mới nhất do Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) công bố vào ngày 2 tháng 6, một cuộc tái định hình cơ cấu tài sản được thúc đẩy bởi đà tăng giá vàng đã hoàn tất một cách âm thầm. Tính đến cuối năm 2025, tỷ trọng vàng trong tổng kim ngạch tài sản dự trữ chính thức toàn cầu đã tăng lên 27%, chính thức vượt qua trái phiếu kho bạc Mỹ để trở thành tài sản lớn nhất trong số các khoản dự trữ chính thức toàn cầu. Dữ liệu cùng kỳ cho thấy tỷ trọng trái phiếu Mỹ giảm xuống còn 22%, các tài sản dự trữ định giá bằng đô la khác chiếm 20%, trong khi tài sản dự trữ đồng euro chiếm 15%. Điều này có nghĩa là, mặc dù tài sản định giá bằng đồng đô la vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng lượng dự trữ, nhưng vàng như một loại tài sản đơn lẻ đã thay thế vị trí cốt lõi mà trái phiếu Mỹ từng nắm giữ từ lâu.

Báo cáo phân tích chỉ ra rằng, yếu tố thúc đẩy chính dẫn đến sự gia tăng đáng kể tỷ trọng dự trữ vàng nằm ở hiệu ứng định giá. Dữ liệu cho thấy giá vàng đã trải qua mức tăng liên tục trong năm 2024 và 2025, với mức tăng khoảng 30% trong năm 2024, trong khi mức tăng danh nghĩa của năm 2025 lên tới 60%. Việc tự thân tài sản tăng giá mạnh khiến trọng lượng của vàng trong quỹ dự trữ của các ngân hàng trung ương toàn cầu nhanh chóng gia tăng. Thống đốc ECB phát biểu trong báo cáo cho biết, căng thẳng địa chính trị tiếp tục thúc đẩy nhu cầu mạnh mẽ đối với vàng từ các ngân hàng trung ương.

Mặc dù giá vàng đang ở vùng cao lịch sử, nhưng các ngân hàng trung ương các nước vẫn chưa ngừng mua. Báo cáo cho thấy, mặc dù lượng mua ròng vàng của các ngân hàng trung ương toàn cầu năm 2025 đạt khoảng 850 tấn, chậm hơn so với nhịp độ trên 1.000 tấn mỗi năm trong giai đoạn 2022 đến 2024, nhưng vẫn cao hơn nhiều so với mức trung bình lịch sử 473 tấn mỗi năm trong giai đoạn 2010 đến 2021. Xét về hiệu suất mua sắm của các quốc gia, Ba Lan là bên mua vàng lớn nhất từ phía khu vực công trong năm đó, mua vào khoảng 100 tấn vàng trong năm. Kể từ năm 2022, các quốc gia có quy mô tăng dự trữ vàng lớn nhất lần lượt là Trung Quốc, Ba Lan, Thổ Nhĩ Kỳ và Ấn Độ.

Dữ liệu khảo sát từ báo cáo cho thấy, mục đích các ngân hàng trung ương nắm giữ vàng không chỉ nằm ở đa dạng hóa tài sản, mà còn nhằm coi nó như một công cụ phòng vệ chống lại rủi ro địa chính trị. Đặc biệt kể từ khi phương Tây đóng băng dự trữ đô la của Nga vào năm 2022, nhiều quốc gia bắt đầu xem xét lại sự phụ thuộc quá mức vào tài sản định giá bằng một loại tiền tệ duy nhất. Nhân dịp công bố số liệu này, tổng lượng dự trữ vàng mà các ngân hàng trung ương toàn cầu nắm giữ đã vượt quá 36.000 tấn, đang tiến gần đến mức đỉnh thời kỳ thịnh vượng nhất của Hệ thống Bretton Woods. Đáng chú ý là, mặc dù tỷ trọng vàng đã vượt mặt, nhưng tài sản định giá bằng đô la vẫn chiếm 42% trong tổng dự trữ toàn cầu, tuy nhiên thị phần này đang co lại chậm rãi với tốc độ có thể nhận thấy rõ ràng. Ngoài ra, báo cáo của ECB còn đề cập, công ty phát hành stablecoin Tether đã trở thành người mua vàng đơn lẻ lớn nhất trong năm 2025, mua vào hơn 100 tấn trong cả năm, thậm chí vượt quá khối lượng mua của hầu hết các ngân hàng trung ương chủ quyền.