Một bản ghi nhớ hiểu biết về khung thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran vừa được tiết lộ cho thấy hai bên đang bước vào giai đoạn đếm ngược để ký kết chính thức. Tài liệu gồm 14 nội dung này chi tiết hóa các hợp tác sắp đạt được, được xem là tín hiệu then chốt cho bước ngoặt trong quan hệ hai nước những năm gần đây. Theo dự thảo, khi bản ghi nhớ được ký, hai bên sẽ ngay lập tức ngừng mọi hành động thù địch, cam kết không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhau, không can thiệp vào công việc nội bộ.

Về mức độ thực thi cụ thể, thỏa thuận yêu cầu hoàn thành đàm phán thỏa thuận hòa bình cuối cùng trong vòng 60 ngày, có thể gia hạn nếu cần thiết. Phía Mỹ cam kết dỡ bỏ phong tỏa hải quân đối với Iran sau khi bản ghi nhớ có hiệu lực, đảm bảo vận tải biển trở lại mức bình thường trong 30 ngày, và rút lực lượng quân sự khỏi khu vực lân cận trong 30 ngày sau khi ký thỏa thuận cuối cùng. Đổi lại, Iran cần ngay lập tức thực hiện các biện pháp đảm bảo vận tải thương mại qua eo biển Hormuz trở lại bình thường, chịu trách nhiệm gỡ bỏ mìn và các trở ngại kỹ thuật liên quan, cũng khôi phục về quy mô trước xung đột trong vòng 30 ngày.

Các điều khoản kinh tế là trọng tâm khác của dự thảo này. Mỹ cam kết cùng các đối tác khu vực xây dựng kế hoạch tái thiết và phát triển kinh tế Iran, quy mô tài trợ ít nhất đạt 30 tỷ USD, cơ chế thực hiện liên quan sẽ được xây dựng xong trong hai tháng và đưa vào thỏa thuận cuối cùng. Hệ thống trừng phạt cũng sẽ chấm dứt dần, Mỹ cam kết trong khuôn khổ thỏa thuận cuối cùng, kết thúc mọi biện pháp trừng phạt nhằm vào Iran, bao gồm nghị quyết Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và các hạn chế liên quan của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế. Trước khi trừng phạt chính thức được gỡ bỏ, Bộ Tài chính Mỹ sẽ cung cấp giấy miễn trừ cho xuất khẩu dầu thô và sản phẩm hóa dầu của Iran, cho phép các dịch vụ ngân hàng và bảo hiểm liên quan triển khai bình thường.

Về vấn đề hạt nhân, Iran trong dự thảo một lần nữa xác nhận không phát triển vũ khí hạt nhân, hai bên đồng ý sẽ giải quyết thỏa đáng các vấn đề như kho dự trữ uranium làm giàu và nhu cầu năng lượng hạt nhân tương lai trong thỏa thuận cuối cùng. Trước khi ký thỏa thuận cuối cùng, hai bên đồng ý duy trì hiện trạng, Iran giữ quy mô chương trình hạt nhân hiện có, Mỹ thì không áp dụng trừng phạt mới hoặc tăng cường triển khai quân sự. Tài sản nước ngoài của Iran bị đóng băng cũng sẽ được giải phóng dần dần theo tiến độ đàm phán, đảm bảo Ngân hàng Trung ương Iran có thể tự do chi phối sử dụng.

Để đảm bảo thỏa thuận được thực hiện, hai bên đồng ý thiết lập cơ chế giám sát thực thi chuyên biệt. Dự thảo còn quy định, chỉ khi xác nhận các điều khoản then chốt như dỡ bỏ phong tỏa hải quân, khôi phục vận tải biển, miễn trừ xuất khẩu năng lượng và giải phóng tài sản bắt đầu được thực hiện liên tục, hai bên mới khởi động đàm phán thỏa thuận cuối cùng về các điều khoản còn lại. Thỏa thuận cuối cùng đạt được dự kiến sẽ được xác nhận và phê chuẩn thông qua nghị quyết có tính ràng buộc của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, để đảm bảo sự giám sát và công nhận của cộng đồng quốc tế.