Báo cáo việc làm tháng 6 của Mỹ thoạt nhìn mang lại một tin tốt lành, khi tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống 4,2%, giúp cứu vãn dữ liệu phi nông nghiệp vốn đang yếu ớt. Tuy nhiên, phân tích sâu hơn cho thấy mức giảm này chưa hẳn đáng mừng. Dữ liệu từ Cục Thống kê Lao động (BLS) cho thấy tỷ lệ thất nghiệp tuy đạt mức thấp nhất trong một năm, nhưng chủ yếu là do nhiều người đã rút khỏi lực lượng lao động, chứ không phải vì thị trường việc làm thực sự mạnh lên.

Dữ liệu cho thấy tỷ lệ tham gia lực lượng lao động đã trượt xuống 61,5%, không chỉ thiết lập mức thấp nhất kể từ tháng 3 năm 2021, mà nếu loại bỏ các biến động bất thường trong thời kỳ đại dịch, đây thậm chí là mức thấp nhất chưa từng thấy trong 50 năm qua. Các phân tích kinh tế chỉ ra rằng việc lực lượng lao động giảm phản ánh sự rút lui quy mô lớn được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố. Tỷ lệ thất nghiệp giảm là do cả số người thất nghiệp và quy mô lực lượng lao động cùng giảm, điều này có thể do làn sóng nghỉ hưu, hoặc cũng có thể do người tìm việc dứt khoát từ bỏ việc tìm kiếm công việc.

Khảo sát hộ gia đình đã tiết lộ một xu hướng đáng lo ngại hơn. Chỉ riêng trong tháng 6, quy mô dân số lao động của Mỹ đã thu hẹp 720.000 người. Đồng thời, số người được phân loại là không nằm trong lực lượng lao động đã tăng thêm 832.000 người, nhóm này bao gồm những người không có việc làm và không còn tìm kiếm việc làm. Điều này cũng giải thích logic đằng sau việc tỷ lệ thất nghiệp giảm: nếu một người ngừng tìm việc, họ sẽ không còn được thống kê là người thất nghiệp. Nói cách khác, tỷ lệ thất nghiệp giảm không nhất thiết có nghĩa là nhiều người đã tìm được việc, mà cũng có thể hiểu là nhiều người đã rút khỏi đội ngũ tìm việc.

Dữ liệu khảo sát từ phía doanh nghiệp cho thấy số việc làm mới tăng thêm trong tháng 6 là 57.000, tuy nhiên khảo sát hộ gia đình lại cho thấy số người thực tế có việc làm đã giảm 507.000 người. Sự chênh lệch lớn giữa hai cuộc khảo sát này càng làm sâu sắc thêm lo ngại của thị trường về chất lượng việc làm tại Mỹ. Xét theo năm, quy mô lực lượng lao động của Mỹ giảm hơn 1 triệu người so với một năm trước, số người có việc làm cũng giảm 1,06 triệu người, trong khi số người thất nghiệp chỉ tăng 40.000 người. Tỷ lệ dân số có việc làm trong tháng 6 giảm xuống 59%, mức thấp nhất kể từ tháng 10 năm 2021.

Việc tỷ lệ tham gia lực lượng lao động giảm thường được quy cho sự suy giảm dân số nhập cư, cũng như thế hệ Baby Boomer và Gen X dần nghỉ hưu. Tuy nhiên, dữ liệu tháng 6 đã làm suy yếu giải thích này, khi mức giảm lớn nhất đến từ nhóm lao động trong độ tuổi vàng từ 25 đến 54. Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động của nhóm tuổi này giảm 0,6 điểm phần trăm xuống còn 83,3%, mức thấp nhất kể từ tháng 12 năm 2023. Việc chỉ đơn thuần dùng yếu tố nghỉ hưu và nhập cư để giải thích cho hiện tượng hiện nay không còn đứng vững, những con số này thực sự đáng lo ngại.

Một số nhà kinh tế cảnh báo rằng dữ liệu việc làm tháng 6 có thể tồn tại một số nhiễu, ví dụ như số lượng việc làm trong ngành giải trí và khách sạn giảm mạnh có thể khiến dữ liệu đơn tháng trở nên bất thường. Tuy nhiên, việc tỷ lệ tham gia lực lượng lao động suy giảm không phải là một sự kiện cô lập, mà là một xu hướng đã kéo dài trong một thời gian. Việc chứng kiến một lượng lớn dân số hoàn toàn ngừng tìm kiếm việc làm, cũng như các ngành cụ thể cắt giảm vị trí việc làm, thực sự gây sốc. Thị trường việc làm tốt hơn so với một năm trước, nhưng cơ hội vẫn còn hạn chế.

Báo cáo việc làm tháng 6 của Mỹ phát ra những tín hiệu phức tạp hơn nhiều so với tỷ lệ thất nghiệp bề mặt. Tỷ lệ thất nghiệp giảm lẽ ra là một tín hiệu tích cực, nhưng nếu nguyên nhân đằng sau là người lao động rút khỏi thị trường, người tìm việc từ bỏ hy vọng, thì điều này ngược lại có thể ngụ ý rằng thị trường việc làm đang mất đi sức chống chịu. Đối với Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), báo cáo này cũng khiến việc phán đoán chính sách trở nên khó khăn hơn. Một mặt, việc làm phi nông nghiệp tăng chậm rõ rệt, tỷ lệ tham gia lực lượng lao động giảm, cho thấy động lực kinh tế đang hạ nhiệt; mặt khác, tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở mức thấp, có thể khiến Fed không muốn quá sớm khẳng định thị trường việc làm đã xấu đi. Tiếp theo, thị trường sẽ tiếp tục quan tâm đến các dữ liệu việc làm, tiền lương và lạm phát sắp tới để phán đoán xem nền kinh tế Mỹ rốt cuộc đang hạ nhiệt ôn hòa, hay đang bước vào giai đoạn thu hẹp thị trường lao động sâu hơn.