Thông tin gần đây cho thấy các biện pháp gây áp lực kinh tế mà Tổng thống Mỹ Donald Trump nhắm vào Iran tuy không thu hút nhiều sự chú ý của dư luận như các cuộc không kích quân sự, nhưng theo giới chức cấp cao Mỹ, về lâu dài, trừng phạt có thể gây tổn thương sâu sắc hơn đối với chính quyền Tehran. Thông tin tình báo cho thấy khủng hoảng kinh tế tại Iran đang leo thang, thậm chí vấn đề thiếu hụt xăng dầu bắt đầu xuất hiện ở quốc gia giàu dầu mỏ này. Nguồn tin Mỹ tiết lộ, dù Iran muốn ngừng oanh tạc, nhưng nhu cầu cấp bách hơn thực ra là nguồn vốn.

Sau nhiều ngày liên tiếp hành động quân sự, phía Mỹ đã tạm dừng tấn công. Ông Trump cho biết phía Tehran có ý muốn đàm phán, tuy nhiên Bộ Ngoại giao Iran đã bác bỏ điều này. Hiện hai bên đang tiếp xúc thông qua các trung gian hòa giải như Oman, Qatar và Pakistan, cố gắng chuyển đổi cửa sổ ngừng bắn thành thỏa thuận dài hạn. Một trong những chủ đề cốt lõi của đàm phán liên quan đến kế hoạch quản lý eo biển Hormuz, dự kiến tham khảo mô hình eo biển Malacca, trao cho Iran và Oman một số quyền quản lý nhất định và chia sẻ lợi nhuận. Về vấn đề này, nội bộ Iran có sự bất đồng, một bộ phận ủng hộ, một bộ phận phản đối.

Trong đàm phán, Iran hy vọng nhận được cam kết không tấn công từ Mỹ, cũng như việc giải tỏa tài sản bị đóng băng và dỡ bỏ trừng phạt. Ông Trump thận trọng với vấn đề này, không muốn thưởng cho hành vi gây rối loạn hàng hải trước đó của Iran, đồng thời yêu cầu đối phương bàn giao số vật liệu hạt nhân còn lại. Phía Mỹ thừa nhận, so với oanh tạc, trừng phạt và phong tỏa có hiệu quả chậm hơn, nhưng điều này có thể mang lại rủi ro chính trị cho đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ, đặc biệt là trước nguy cơ giá xăng dầu tăng cao.

Người trong cuộc tiết lộ, trong các tiếp xúc với đại diện đàm phán Mỹ trước đây, phía Iran đã xác định rõ việc có được kênh nguồn vốn là yêu cầu cốt lõi, thậm chí thể hiện nhu cầu cấp bách đối với hỗ trợ tiền mặt. Chính quyền Trump đã khởi động lại chính sách gây áp lực tối đa, triển khai trừng phạt đối với hơn 1.000 cá nhân và thực thể, bao gồm thương mại dầu mỏ, hệ thống ngân hàng ngầm và vận tải biển. Các thông tin khác cho hay, việc ông Trump tạm dừng oanh tạc không chỉ để lại không gian cho ngoại giao mà còn do áp lực tồn kho vũ khí của quân Mỹ trong khu vực, đặc biệt là trữ lượng tên lửa đánh chặn phòng không. Ông Trump mới đây trả lời truyền thông cho biết mình có nhiều kiên nhẫn, trong khi phía Iran do áp lực tài chính và biện pháp trừng phạt đang đối mặt với nguy cơ rút tiền hàng loạt tại ngân hàng, nỗi sợ hãi của họ đối với Bộ Tài chính Mỹ thậm chí còn vượt quá nỗi sợ dành cho giới quân sự.