Chính phủ Nhật Bản đang ấp ủ một kế hoạch ưu đãi thuế mới nhằm phá vỡ tình trạng trì trệ kéo dài trong tái cơ cấu ngành và thúc đẩy quá trình sáp nhập sâu rộng trên mọi lĩnh vực. Theo nguồn tin thân cận, trọng tâm của chính sách này là cho phép các doanh nghiệp hoãn nộp thuế vô thời hạn đối với các khoản thu nhập từ việc bán tài sản không cốt lõi. Theo quy định hiện hành, thu nhập từ việc xử lý tài sản như vậy thường phải chịu mức thuế doanh nghiệp khoảng 30%, nhưng theo phương án mới, chỉ cần doanh nghiệp cam kết tái đầu tư số tiền này vào các dự án mua bán và sáp nhập liên quan đến hoạt động kinh doanh chính trong những năm tới, họ sẽ được hưởng ưu đãi hoãn thuế. Đề xuất này dự kiến sẽ được nộp chính thức vào cuối tháng này như một phần của đề xuất cải cách thuế và sẽ được thảo luận chi tiết trước khi phương án cải cách thuế cuối cùng được phê duyệt vào cuối năm.

Biện pháp này nhắm thẳng vào vấn đề phân bổ vốn kém hiệu quả vốn tồn tại lâu nay tại các doanh nghiệp Nhật Bản. Do việc thoái vốn phải đối mặt với chi phí thuế cao, nhiều tập đoàn lớn đang tồn đọng một lượng lớn các mảng kinh doanh không cốt lõi khó rút lui. Dữ liệu nghiên cứu chính thức cho thấy khoảng 65% vốn đầu tư của các doanh nghiệp Nhật Bản vẫn bị chôn chặt trong các hoạt động kinh doanh kém hiệu quả, không thể bù đắp chi phí vốn, gây cản trở nghiêm trọng đến việc mở rộng đầu tư tổng thể và nâng cao giá trị dài hạn. Thiết kế của chính sách mới học hỏi từ kinh nghiệm thành công của Đức vào đầu thế kỷ này, khi Đức thông qua việc cắt giảm mạnh mẽ gánh nặng thuế quan liên quan, đã giúp các doanh nghiệp phá vỡ mạng lưới sở hữu chéo phức tạp và đạt được sự điều chỉnh linh hoạt trong cơ cấu kinh doanh.

Mặc dù Chính phủ Nhật Bản đã lần lượt đưa ra các quy định về thuế cho chế độ tách mảng kinh doanh và tách một phần vào năm 2017 và 2023, nhưng do các doanh nghiệp thường chú trọng hơn vào việc duy trì quy mô tập đoàn và đảm bảo việc làm, số lượng trường hợp thực tế tận dụng các chính sách này để thoái vốn tài sản vẫn còn hạn chế. Ưu đãi thuế đang được dự thảo lần này được xem là bước đột phá quan trọng để phá vỡ thế bế tắc này, nhằm định hướng các doanh nghiệp chuyển từ việc chỉ theo đuổi mở rộng quy mô sang tập trung vào việc phát triển năng lực cạnh tranh cốt lõi.

Kỳ vọng chính sách tăng cao, thị trường mua bán và sáp nhập của Nhật Bản đã thể hiện sức sống mạnh mẽ. Dữ liệu cho thấy năm ngoái, tổng quy mô giao dịch mua bán và sáp nhập liên quan đến các doanh nghiệp Nhật Bản đã tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm trước, đạt mức cao kỷ lục 353 tỷ USD, trong đó riêng giao dịch bán mảng kinh doanh đạt 44,7 tỷ USD. Giới quan sát thị trường kỳ vọng chung rằng, nếu chính sách ưu đãi thuế này được triển khai thuận lợi, nó sẽ tiếp tục đánh thức một lượng lớn tài sản đang ngủ quên, thúc đẩy các doanh nghiệp Nhật Bản đẩy nhanh tiến độ xử lý các mảng kinh doanh kém hiệu quả, và quy mô giao dịch mua bán và sáp nhập liên quan có khả năng tiếp tục tăng cao hơn nữa trên nền tảng này.