Cuộc chiến thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất Bắc Mỹ đang bước vào giai đoạn đối đầu gay gắt hơn. Chính phủ Canada mới đây chính thức tuyên bố sẽ áp đặt mức thuế đối đẳng lên các hàng hóa Mỹ có trị giá khoảng 20 tỷ USD (27,6 tỷ CAD) nhằm đáp trả việc Mỹ trước đó đã áp thuế 50% lên hàng hóa Canada. Biện pháp trả đũa này tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc khớp giá trị tương đương, bao gồm hàng trăm loại hàng hóa như thép, sản phẩm từ sữa, hải sản, thiết bị gia dụng và máy móc nông nghiệp, với các mức thuế suất 15%, 25% và 50% tùy theo từng nhóm. Trong đó, một số sản phẩm thép và kim loại liên quan của Mỹ sẽ phải đối mặt với rào cản thuế quan lên tới 50%. Chính sách thuế quan mới sẽ chính thức có hiệu lực vào rạng sáng ngày 8 tháng 9.
Sự leo thang của xung đột thương mại lần này bắt nguồn từ việc các cuộc đàm phán gần đây giữa hai bên bất ngờ đổ vỡ. Phía Canada chỉ ra rằng Mỹ đã đưa ra những điều kiện không thể chấp nhận được ở giai đoạn cuối của cuộc đàm phán, dẫn đến việc thỏa thuận thương mại vốn có triển vọng ký kết bị phá sản. Trong khi đó, phía Mỹ phản bác rằng chính Canada đã cố gắng sửa đổi các điều khoản vốn đã gần đạt được đồng thuận khiến cuộc đàm phán bị gián đoạn. Bộ trưởng Tài chính Canada François-Philippe Champagne nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh Mỹ đòi hỏi quá nhiều trong khi nhượng bộ quá ít, Ottawa chỉ có thể chọn ưu tiên bảo vệ lợi ích quốc gia.
Đối mặt với tác động từ mức thuế quan cao, Chính phủ Canada không chỉ thực hiện các biện pháp trả đũa thương mại mà còn mở rộng đáng kể quy mô hỗ trợ cho các doanh nghiệp trong nước. Trên cơ sở kế hoạch hỗ trợ gần 25 tỷ CAD trước đó, Ottawa tiếp tục tung ra gói hỗ trợ bổ sung 7,5 tỷ CAD, nâng tổng mức đầu tư lên khoảng 32,5 tỷ CAD, nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực của cuộc chiến thuế quan đối với người lao động và các ngành công nghiệp liên quan của Canada. Thủ tướng Canada Mark Carney cũng thừa nhận rằng, thuế quan trả đũa không thể tránh khỏi việc đẩy chi phí sinh hoạt trong nước tăng cao và thu hẹp không gian lựa chọn của người tiêu dùng. Do đó, chính phủ đang đẩy nhanh tiến trình đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và giảm bớt các rào cản thương mại liên tỉnh, với kỳ vọng giảm bớt sự phụ thuộc quá mức vào thị trường Mỹ.
Trong khi Canada tuyên bố các biện pháp trả đũa, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục có những lời lẽ công kích mạnh mẽ nhằm vào Ottawa trên mạng xã hội. Ông không chỉ phàn nàn về việc Mỹ luôn thâm hụt thương mại với Canada, cáo buộc phía Canada áp dụng các biện pháp không công bằng trong lĩnh vực nông sản, mà còn thẳng thắn gọi Canada là quốc gia khó làm việc nhất mà ông từng giao dịch. Trump thậm chí còn chĩa mũi dùi vào Ontario, trung tâm kinh tế trọng điểm của Canada, ám chỉ khả năng hạn chế giao thương với khu vực này.
Khi hai bên áp đặt mức thuế quan cao lên nhau, sự bất định trong thương mại xuyên biên giới tăng lên chóng mặt, chi phí chuỗi cung ứng đối mặt với áp lực leo thang mạnh mẽ. Đối với các doanh nghiệp vốn đã có biên lợi nhuận mỏng, chi phí thuế quan chồng chất có thể trực tiếp khiến một phần hoạt động kinh doanh xuyên biên giới rơi vào đình trệ. Hiện tại, sự chú ý của thị trường đang đổ dồn vào khoảng thời gian cửa sổ trước khi mức thuế quan mới có hiệu lực vào ngày 8 tháng 9. Các bên đều đang quan sát xem liệu Mỹ và Canada có thể quay trở lại bàn đàm phán hay không, cũng như liệu tranh chấp thương mại có tiếp tục lan rộng sang các ngành công nghiệp cốt lõi rộng hơn như ô tô và năng lượng hay không.
