Robert Kiyosaki, người nổi tiếng với cuốn sách "Cha Giàu Cha Nghèo", gần đây lại gây xôn xao thị trường khi tuyên bố về khoản nợ 1,2 tỷ USD. Đối với công chúng, con số nợ khổng lồ này thường bị đánh đồng với sự phá sản tài chính, nhưng nhà đầu tư lão luyện 79 tuổi này lại coi đây là nền tảng cốt lõi trong hệ thống đầu tư của mình. Thực tế, đây không phải là các khoản nợ tiêu dùng cá nhân, mà là quy mô tài chính tổng thể của các dự án bất động sản mà ông cùng các đối tác nắm giữ, tương ứng với khối tài sản khổng lồ gồm khoảng 1.500 căn hộ.

Mô hình vận hành tài sản của Kiyosaki phụ thuộc rất lớn vào đòn bẩy. Trong đầu tư bất động sản, ông thường tận dụng việc tăng giá trị tài sản ròng từ sự tăng giá của bất động sản để tái cấp vốn, từ đó thu được nguồn vốn mới để mua thêm bất động sản, tạo thành vòng tuần hoàn giữa gia tăng tài sản và tái cấp vốn. Để kiểm soát rủi ro, ông thành lập các công ty trách nhiệm hữu hạn riêng biệt để nắm giữ từng dự án, xây dựng một bức tường ngăn cách rủi ro về mặt pháp lý. Cách thức này khiến các khoản nợ khổng lồ gắn liền chặt chẽ với thu nhập từ tiền cho thuê và cấu trúc tài chính dài hạn, khác biệt hoàn toàn với các khoản vay thẻ tín dụng hoặc vay tiêu dùng mà người bình thường thường gặp phải.

Việc sử dụng vốn vay để mua các tài sản sinh lời chính là sự phản ánh thực tế của triết lý cốt lõi trong cuốn sách bán chạy của ông. Kể từ khi ra mắt vào năm 1997, cuốn sách đã được dịch ra hàng chục thứ tiếng và đạt doanh số hàng chục triệu bản trên toàn cầu. Trong sách, Kiyosaki đã phá vỡ quan niệm truyền thống về tiền bạc, đưa ra tiêu chí cốt lõi để phân biệt tài sản và tiêu sản dựa trên dòng tiền. Bất cứ thứ gì liên tục đưa tiền vào túi nhà đầu tư được coi là tài sản, trong khi thứ liên tục rút cạn tiền mặt là tiêu sản. Dựa trên logic này, các bất động sản cho thuê tạo ra dòng tiền dư ổn định, ngay cả khi đang gánh khoản vay ngân hàng, vẫn là công cụ đắc lực để tạo ra của cải.

Tuy nhiên, công cụ đòn bẩy luôn là con dao hai lưỡi. Trong chu kỳ tăng giá của tài sản, nợ vay có thể khuếch đại tỷ suất lợi nhuận trên vốn lên nhiều lần; nhưng một khi thị trường đảo chiều, giá nhà giảm hoặc tỷ lệ trống tăng cao, đòn bẩy cao cũng sẽ nhanh chóng phản tác dụng, ăn mòn dòng tiền và giá trị tài sản ròng của nhà đầu tư. Bản thân Kiyosaki cũng nhiều lần công khai cảnh báo rằng các nhà đầu tư cá nhân tuyệt đối không nên mù quáng sao chép chiến lược đòn bẩy cao của ông, bởi việc chế ngự nợ đòi hỏi sự tích lũy kiến thức chuyên môn và giáo dục lâu dài.

Hiện nay, Kiyosaki vẫn duy trì mức độ hoạt động rất cao trên các nền tảng mạng xã hội, với tổng số người theo dõi và đăng ký trên toàn mạng vượt quá 7 triệu, liên tục chia sẻ với công chúng các quan điểm đầu tư về bất động sản, kim loại quý và tiền mã hóa. Khoản nợ 1,2 tỷ USD mà ông tuyên bố cho thế giới thấy cách các nhà đầu tư bất động sản lớn sử dụng các công cụ tài chính và cấu trúc pháp lý để vận hành vốn. Trong khi đó, những khác biệt khách quan về quy mô tài sản, kênh huy động vốn và khả năng chống chịu rủi ro của các gia đình bình dân khiến cho mô hình vận hành của cải dựa trên đòn bẩy phức tạp và dòng tiền khổng lồ này đối mặt với những hoàn cảnh hoàn toàn khác biệt khi áp dụng vào thực tế.