Hai động thái can thiệp thị trường gần đây của Bộ Tài chính Mỹ đối với đồng Yên và lợi suất dài hạn đã không chạm đến nỗi đau cốt lõi của đồng USD và thị trường nợ, mà ngược lại còn phơi bày sự mong manh nội tại của hệ thống trái phiếu kho bạc Mỹ. Adrian Day, Chủ tịch Adrian Day Asset Management, chỉ ra rằng những biện pháp này không những khó giải quyết triệt để vấn đề mà còn có thể khiến vàng trở thành người hưởng lợi cuối cùng.

Trước đó, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố sẽ tăng gấp đôi quy mô mua lại trái phiếu kho bạc dài hạn, thu hút sự quan tâm rộng rãi của thị trường toàn cầu. Tuy nhiên, theo ông Day, tác động thực tế của chính sách này rất hạn chế. Một mặt, ngưỡng mua lại tối thiểu 400 triệu USD tỏ ra quá nhỏ bé so với toàn bộ thị trường trái phiếu Mỹ; mặt khác, đây chỉ là sự tiếp nối của kế hoạch có sẵn từ thời bà Yellen. Điều khiến thị trường bối rối hơn là những mâu thuẫn logic đằng sau, nếu Bộ Tài chính mua lại và hủy bỏ trái phiếu, về thực chất là đang làm giảm thanh khoản dài hạn, trong ngắn hạn chỉ giúp một số nhà nắm giữ thoát hàng thuận lợi.

Quan trọng hơn, các hoạt động mua lại này không thể thực sự cắt giảm tổng nguồn cung trái phiếu Mỹ. Việc mua lại trái phiếu dài hạn thường được bù đắp bởi việc phát hành thêm trái phiếu ngắn hạn, tình trạng dư thừa và gia tăng liên tục nguồn cung trái phiếu Mỹ kỳ hạn từ 10 đến 30 năm vẫn chưa được giải quyết thực chất. Đồng thời, những người mua truyền thống sẵn sàng tiếp nhận đang không ngừng rời đi. Bất kể là Nga, nước bị loại khỏi hệ thống USD, hay Trung Quốc đang liên tục giảm tỷ lệ nắm giữ, hoặc Nhật Bản, nước đã bán tháo trái phiếu Mỹ vào hai mùa xuân và hè năm nay, tất cả đều chứng minh sự thu hẹp của phía cầu. Điều này cũng giải thích lý do tại sao Bộ Tài chính phải ra tay can thiệp vào đồng Yên, mục đích sâu xa chính là để ổn định các nhà đầu tư trong nước Nhật Bản, ngăn chặn họ bán tháo tài sản trái phiếu Mỹ.

Trong thông báo của ông Bessent, điều thực sự gây suy ngẫm không phải là số tiền mua lại cụ thể, mà là việc kế hoạch này thiếu giới hạn trần. Cách diễn đạt không có trần này có nghĩa là quy mô về lý thuyết có thể mở rộng vô hạn. Kinh nghiệm lịch sử cho thấy, dù là can thiệp thị trường ngoại hối hay trái phiếu, thông thường chỉ phát huy tác dụng trong thời gian cực ngắn, trừ khi nhà chức trách sẵn sàng bơm liên tục nguồn vốn ngày càng khổng lồ.

Bỏ qua những biến động ngắn hạn của thị trường, logic hỗ trợ nền tảng của vàng vẫn vững chắc. Giá vàng trước đó đã ghi nhận mức tăng đáng kể từ 14% đến 15% trong vòng một tháng, nhu cầu chốt lời vốn dĩ đã tồn tại. Cộng thêm việc xung đột địa chính trị Mỹ - Iran leo thang gần đây kéo theo sự phục hồi của cả giá dầu và đồng USD, vàng chịu áp lực trong ngắn hạn, và bài phát biểu của các quan chức liên quan tại hội nghị Jackson Hole cũng tạo cơ hội cho các nhà đầu tư chốt lời.

Mâu thuẫn cốt lõi nhất của thị trường hiện nay nằm ở quy mô nợ khổng lồ của Mỹ và khả năng tiếp nhận việc phát hành trái phiếu liên tục. Chỉ cần vấn đề cấu trúc này không được giải quyết thỏa đáng, giá trị trú ẩn an toàn của vàng sẽ tiếp tục nổi bật. Các hành động can thiệp của chính phủ Mỹ về bản chất đã phát đi tín hiệu trái ngược với mục đích chính sách ban đầu, phơi bày điểm yếu của chính hệ thống thị trường. Nếu trái phiếu kho bạc Mỹ không thể phát hành thuận lợi với giá hợp lý, trong thực tế chi tiêu tài khóa khó cắt giảm mạnh và thuế không thể tăng đáng kể, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ cuối cùng chỉ có thể buộc phải xuống tay mua trái phiếu, tình hình này sẽ trực tiếp khiến đồng USD chịu áp lực dài hạn và mang lại lợi ích thực chất lâu dài cho vàng.