Khi một tổ chức phải vất vả giải thích tại sao một chỉ số dữ liệu lại không quan trọng, điều đó thường có nghĩa là chính chỉ số này đã chạm vào dây thần kinh nhạy cảm của thị trường. Một báo cáo nghiên cứu do Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) công bố gần đây đã rơi vào bối cảnh như vậy, khi họ cố gắng giảm nhẹ tầm quan trọng của một cột mốc lịch sử tài chính mang tính biểu tượng: Tính đến năm 2025, tổng giá trị dự trữ vàng chính thức toàn cầu đã vượt qua quy mô trái phiếu kho bạc Mỹ do các tổ chức chính phủ nước ngoài nắm giữ.

Xu hướng này trước đó đã được một số nhà quan sát thị trường và các tổ chức lớn như Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) nhận thấy, và việc Fed đứng ra giải thích kỹ thuật vào thời điểm này mang một ý nghĩa khá tinh tế. Bộ Tài chính Mỹ gần đây vừa tuyên bố tăng gấp đôi quy mô mua lại trái phiếu chính phủ kỳ hạn dài. Trong bối cảnh trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn dài đang có đủ nhu cầu từ khu vực tư nhân và các tổ chức, chính phủ thường không cần đích thân tham gia cung cấp thanh khoản. Bản thân hoạt động này đã phản ánh sự thay đổi về trọng lượng của vàng trong hệ thống tài chính toàn cầu.

Trong báo cáo, Fed đưa ra lý do để giảm nhẹ tầm quan trọng của cột mốc này, cho rằng sự vượt trội về giá trị vàng chủ yếu là do giá vàng tăng liên tục, chứ không phải do các ngân hàng trung ương toàn cầu đột ngột đẩy mạnh mua vàng, và trong đó bao gồm một lượng lớn vị thế nắm giữ lịch sử còn sót lại từ thời hệ thống Bretton Woods. Ngay cả khi loại trừ dự trữ vàng của chính Mỹ, tính đến cuối năm 2025, giá trị dự trữ vàng do các quốc gia có chủ quyền nắm giữ vẫn đạt 4 nghìn tỷ USD, nhỉnh hơn một chút so với mức 3,9 nghìn tỷ USD trái phiếu kho bạc Mỹ do các tổ chức chính phủ nước ngoài nắm giữ.

Tuy nhiên, những giải thích về mặt kỹ thuật khó có thể che đậy thực tế là các ngân hàng trung ương toàn cầu đang bỏ tiền thật bạc thật để bỏ phiếu. Theo "Khảo sát Dự trữ Vàng Ngân hàng Trung ương năm 2026" do Hội đồng Vàng Thế giới công bố, trong bốn năm qua, lượng mua vàng trung bình hàng năm của các ngân hàng trung ương toàn cầu đạt khoảng 1.000 tấn, gấp đôi tốc độ tăng trưởng trung bình của thập kỷ trước. Trong số các ngân hàng trung ương được khảo sát, 45% có kế hoạch tiếp tục tăng dự trữ vàng trong năm tới, và 89% lạc quan về xu hướng tăng tổng lượng nắm giữ vàng của các ngân hàng trung ương toàn cầu.

Nhìn xa hơn, sự dịch chuyển cơ cấu trong phân bổ tài sản này càng trở nên rõ ràng. Có tới 84% các ngân hàng trung ương được khảo sát dự đoán rằng tỷ trọng của vàng trong tài sản dự trữ toàn cầu sẽ tiếp tục tăng trong 5 năm tới, đồng thời 74% tổ chức cho rằng tỷ trọng của đồng USD trong dự trữ toàn cầu sẽ thu hẹp. Bức tranh được vẽ ra từ những dữ liệu này hoàn toàn trái ngược với luận điệu coi vàng là di tích lịch sử.

Điều này không có nghĩa là đồng USD sẽ nhanh chóng nhường lại ngôi vị đồng tiền dự trữ chủ đạo toàn cầu, cũng không có nghĩa là trái phiếu kho bạc Mỹ mất đi vị thế là một trong những tài sản tài chính lớn nhất và có tính thanh khoản cao nhất thế giới. Biến số cốt lõi của thị trường tài chính hiện tại không còn là việc vàng có hoàn toàn thay thế đồng USD hay không, mà là các ngân hàng trung ương các nước đang dần tái định vị vàng như một tài sản tiền tệ chiến lược. Trong phân bổ cận biên, vàng không chỉ song hành với dự trữ USD truyền thống mà còn âm thầm trở thành lựa chọn thay thế quan trọng cho các tài sản bằng USD, xu hướng quay trở lại của vàng với tư cách là tài sản tiền tệ cốt lõi đã được thể hiện rõ trong các giao dịch thực tế.