Giá vàng giao ngay gần đây một lần nữa tăng lên quanh mức 4.400 USD/ounce. Trong bối cảnh giá liên tục lập đỉnh mới, thị trường bắt đầu thảo luận về khả năng cực đoan khi vàng tiến tới mốc 10.000 USD. Các chuyên gia phân tích kỳ cựu trong ngành chỉ ra rằng, dự báo có vẻ táo bạo này không phải là không có cơ sở, động lực cốt lõi nằm ở sự thay đổi sâu sắc trong logic cơ bản của phân bổ tài sản toàn cầu.

Khoản nợ chính phủ không ngừng phình to của Mỹ cùng chi phí lãi vay cao ngất ngưởng đang trở thành yếu tố vĩ mô then chốt thúc đẩy giá vàng tăng. Hiện tại, chi trả lãi vay hàng năm của chính phủ Mỹ đã lên tới 1,1 nghìn tỷ USD. Khi các khoản nợ lãi suất thấp đáo hạn và được tái cấp vốn với lãi suất cao hơn, con số này trong tương lai có thể leo thang lên 1,5 nghìn tỷ USD. Đối mặt với áp lực tài chính nặng nề, các nhà hoạch định chính sách có thể áp dụng một hình thức kiềm chế tài chính nào đó, nhằm hạ thấp lợi suất trái phiếu kho bạc dài hạn để giảm chi phí tài chính thực tế. Trong môi trường này, tăng trưởng kinh tế danh nghĩa và lạm phát sẽ dần xói mòn giá trị thực của các khoản nợ. Lãi suất thực bị kìm hãm và sức mua của đồng tiền suy giảm, từ trước đến nay luôn là điều kiện thuận lợi làm tăng sức hút tương đối của vàng.

Bên cạnh bế tắc nợ nần trong nước của Mỹ, việc các ngân hàng trung ương toàn cầu đánh giá lại rủi ro của tài sản bằng đồng USD đã tạo thành một trụ đỡ cấu trúc khác cho giá vàng. Những năm gần đây, việc sử dụng thường xuyên các lệnh trừng phạt tài chính đã thúc đẩy các quốc gia thị trường mới nổi xem xét lại tính an toàn của dự trữ ngoại hối. Dự trữ ngoại hối không chỉ đối mặt với rủi ro biến động giá mà còn tiềm ẩn rủi ro chính trị và rủi ro về quyền tài phán. Ngược lại, vàng vật chất không mang thuộc tính nợ của bất kỳ tổ chức phát hành nào, tính trung lập về chính trị khiến nó trở thành lựa chọn lý tưởng để các ngân hàng trung ương tối ưu hóa cơ cấu dự trữ. Điều này cũng dẫn đến việc định giá vàng dần thoát khỏi mô hình lãi suất thực truyền thống, trong khi địa chính trị và tái cấu trúc hệ thống dự trữ toàn cầu trở thành các biến số cốt lõi mới.

Cuộc thảo luận về việc giá vàng đạt mốc 10.000 USD, về bản chất là một phân tích kịch bản dựa trên việc định giá lại hệ thống dự trữ toàn cầu. Việc tăng từ 4.400 USD lên 10.000 USD đồng nghĩa với mức tăng hơn 127%, vượt xa phạm vi của một thị trường giá lên thông thường. Để đạt được mục tiêu này, chỉ dựa vào tâm lý né tránh rủi ro ngắn hạn hoặc chu kỳ cắt giảm lãi suất là hoàn toàn chưa đủ, mà cần phải dựa vào việc tỷ trọng của vàng trong dự trữ ngoại hối toàn cầu quay trở lại gần mức lịch sử trước năm 1971, khi đồng USD và vàng tách rời. Điều này đòi hỏi thâm hụt tài chính của Mỹ phải duy trì ở mức cao trong dài hạn, lãi suất thực tiếp tục bị kìm hãm và các ngân hàng trung ương các nước phải tăng cường phân bổ vàng một cách có hệ thống.

Mặc dù xu hướng dài hạn được hỗ trợ bởi ba động lực lớn là sự suy giảm sức mua của đồng tiền, kiềm chế tài chính và phi đô la hóa dự trữ, nhưng thị trường vàng trong ngắn hạn vẫn sẽ đối mặt với những biến động mạnh mẽ do những thay đổi về tình hình địa chính trị, điều chỉnh kỳ vọng lãi suất và dòng tiền chốt lời. Sự điều chỉnh quanh mức 3.200 USD và đà phục hồi sau đó của giá vàng trước đây đã minh chứng cho đặc điểm biến động cao này. Trong bối cảnh siêu chu kỳ tài sản cứng, việc điều chỉnh tỷ lệ phân bổ tài sản toàn cầu giữa nợ quốc gia và tài sản vật chất đang thúc đẩy thị trường xem xét lại ranh giới của các tài sản dự trữ truyền thống.