Theo tiết lộ từ truyền thông nước ngoài, Nhật Bản đang lên kế hoạch cho một chương trình phòng vệ trung hạn mới, dự kiến tăng mạnh quy mô ngân sách quốc phòng lên mức 3,5% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP), nhằm sánh ngang với tiêu chuẩn chi tiêu quân sự của NATO và các đồng minh chủ chốt khác của Mỹ. Đại diện quốc phòng Nhật Bản đã phát đi tín hiệu sẵn sàng tăng đáng kể khoản chi này trong các cuộc tham vấn với phía Mỹ. Các phương án đang được thảo luận bao gồm việc noi gương Hàn Quốc đặt mục tiêu đạt tỷ lệ này trong vòng 10 năm, hoặc thiết lập mục tiêu thấp hơn ở mức 3%. Bước chuyển hướng chính sách tiềm tàng này đánh dấu sự điều chỉnh mạnh mẽ trong chiến lược quốc phòng của Nhật Bản. Trước năm 2022, nước này luôn duy trì chi tiêu quốc phòng ở mức khoảng 1% GDP, và dưới sự thúc đẩy của Thủ tướng đương nhiệm Takaichi Sanae, tỷ lệ này đã tiến gần tới 2% trước hai năm so với mục tiêu vào năm tài khóa 2026.

Mỹ luôn thúc giục Tokyo tăng cường năng lực tự vệ và giảm bớt sự phụ thuộc vào quân sự Mỹ. Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ phụ trách chính sách, ông Elbridge Colby, gần đây cũng công khai kêu gọi Nhật Bản gánh vác nhiều trách nhiệm hơn trong công tác quốc phòng. Trước những suy đoán từ bên ngoài, thái độ của nội bộ Nhật Bản tỏ ra khá thận trọng. Bộ trưởng Quốc phòng Koizumi Shinjiro nhấn mạnh quy mô chi tiêu quân sự nên dựa trên nhu cầu an ninh thực tế, thay vì bám chặt vào một tỷ lệ GDP cụ thể. Một số quan chức Nhật Bản thừa nhận rằng họ chưa sẵn sàng đưa ra cam kết chính thức, thậm chí lo ngại sẽ phải lên tiếng phủ nhận nếu mục tiêu bị phơi bày sớm. Mặc dù vậy, giới lãnh đạo cấp cao của Đảng Dân chủ Tự do trước đó đã ám chỉ rằng mức 3,5% đang trở thành tiêu chuẩn mới cho chi tiêu quốc phòng toàn cầu, chỉ là chưa vạch ra rõ ràng lộ trình huy động nguồn vốn khổng lồ. Kế hoạch quốc phòng 5 năm mới dự kiến sẽ được công bố vào cuối năm 2026.

Kỳ vọng về việc mở rộng mạnh mẽ chi tiêu quân sự đã phủ bóng đen lên thị trường tài chính vốn đang rất nhạy cảm. Các nhà đầu tư bày tỏ lo ngại sâu sắc trước kế hoạch phát hành trái phiếu quy mô lớn của chính quyền Thủ tướng Takaichi Sanae, khiến chi phí tài chính của Chính phủ Nhật Bản liên tục leo thang. Xét về diễn biến trên thị trường trái phiếu, chịu tác động cộng hưởng từ kỳ vọng lạm phát, lo ngại mở rộng tài khóa và dự đoán Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đẩy nhanh tốc độ tăng lãi suất, lợi tức trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm chuẩn của Nhật Bản đã có lúc tăng vọt lên 3% vào đầu tháng 9, đạt mức cao nhất kể từ năm 1996, và con số này đã tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm 2025. Trong bối cảnh lợi tức trái phiếu chính phủ đang quanh quẩn ở mức cao của gần 3 thập kỷ, nếu mục tiêu quốc phòng 3,5% cuối cùng được hiện thực hóa, điều này chắc chắn sẽ làm gia tăng thêm những lo ngại của thị trường về tính bền vững của nợ công Nhật Bản.