Các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ về việc khôi phục hoạt động thông thương qua eo biển Hormuz gần đây một lần nữa rơi vào trạng thái đình trệ. Phía Tehran đã vạch rõ lằn ranh đỏ, do Washington phản hồi chưa thỏa đáng đối với 7 điều kiện cốt lõi mà họ đưa ra. Trước khi các yêu cầu này được đáp ứng một cách thực chất, Iran không chỉ từ chối mở lại tuyến đường thủy năng lượng trọng yếu này mà còn đình chỉ toàn bộ tiến trình đàm phán liên quan.

Trước đó, trong khuôn khổ Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, Iran đã đưa ra đề xuất, cam kết sẽ khôi phục hoạt động vận tải bình thường qua eo biển trong vòng 7 ngày nếu các điều kiện được đáp ứng. Sau đó, phía Mỹ đã chuyển lời hồi đáp tới Iran thông qua Qatar. Tuy nhiên, các quan chức cấp cao phụ trách vấn đề an ninh của Iran chỉ ra rằng, mặc dù phản hồi của Mỹ đã chấp nhận một số điều kiện, nhưng vẫn còn mơ hồ ở những vấn đề then chốt khác. Giới chức cấp cao Iran nhấn mạnh, hiện tại Tehran sẽ không đưa ra thêm bất kỳ phản hồi nào cho phía Mỹ, mà yêu cầu Washington làm rõ những vấn đề còn tồn đọng.

Cuộc giằng co ngoại giao này đã kéo dài nhiều tuần. Vào cuối tháng 9 năm nay, Iran từng tuyên bố đã nhận được phản hồi mới nhất từ Mỹ về việc khôi phục thỏa thuận ngừng bắn tại khu vực Vùng Vịnh. Tuy nhiên, trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công khai bác bỏ đề xuất của Iran. Mặc dù các lực lượng hòa giải như Qatar vẫn luôn tích cực trung gian vận động giữa hai nước nhằm thu hẹp bất đồng và thúc đẩy việc mở lại eo biển, nhưng những diễn biến mới nhất cho thấy khoảng cách trong các yêu cầu cốt lõi giữa Mỹ và Iran vẫn rất khó vượt qua.

Là cửa ngõ huyết mạch trong vận tải năng lượng toàn cầu, trạng thái thông thương của eo biển Hormuz trực tiếp tác động đến thị trường năng lượng quốc tế. Trước khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công vào Iran gây ra xung đột vào cuối tháng 2 năm nay, khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng giao dịch trên toàn cầu phải vận chuyển qua tuyến đường thủy này. Việc eo biển bị đóng cửa kéo dài không chỉ làm gia tăng căng thẳng địa chính trị mà còn đe dọa trực tiếp đến chuỗi cung ứng dầu mỏ quốc tế và an ninh năng lượng toàn cầu. Nếu Mỹ và Iran không nhanh chóng đạt được thỏa thuận về các điều kiện, lộ trình khôi phục hoạt động thông thương bình thường của eo biển sẽ buộc phải lùi lại, và rủi ro bất định trên thị trường năng lượng quốc tế cũng sẽ theo đó mà gia tăng.