Hội nghị thường niên của IMF và Ngân hàng Thế giới tại Bangkok đã tập hợp lại một số tín hiệu rủi ro vốn rời rạc: chi tiêu vốn cho AI đang nóng lên, mức nợ đi lên, mất cân đối toàn cầu vẫn mở rộng, trong khi phối hợp chính sách giữa các nền kinh tế lớn không mấy lạc quan.
IMF đưa ra đánh giá phân tầng về các bên hưởng lợi từ AI: những nền kinh tế như Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc, vốn gắn chặt vào chuỗi cung ứng AI toàn cầu, có nhiều cơ hội hơn để chia sẻ lợi ích từ vòng mở rộng này; trong khi các quốc gia khó tiếp cận chuỗi công nghiệp liên quan có nguy cơ bị tụt hậu hơn. Đồng thời, chính quá trình xây dựng AI đang tiêu tốn lượng vốn lớn. Trung tâm dữ liệu, thiết bị tính toán, hạ tầng năng lượng và sản xuất chất bán dẫn đều cần huy động vốn liên tục. Nhu cầu vay liên quan không chỉ đẩy cao nợ doanh nghiệp, mà còn ở một mức độ nhất định cạnh tranh nguồn lực với huy động vốn của chính phủ, khiến chi phí vay mượn tổng thể tăng lên. Cảnh báo của IMF là nếu cuối cùng AI không mang lại cải thiện năng suất như kỳ vọng, các khoản đầu tư ban đầu có thể chuyển từ cơ hội công nghiệp thành gánh nặng tài chính.
Vấn đề nợ của Mỹ trở thành một chủ đề chính khác. Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva cho biết nợ liên bang của Mỹ đã vượt 40 nghìn tỷ USD, và chỉ dựa vào tăng trưởng kinh tế là không đủ để đưa tài khóa vào quỹ đạo bền vững hơn. Trong khi đó, Bộ Tài chính Mỹ giữ thái độ thận trọng với những cảnh báo như vậy, cho rằng các dự báo của các tổ chức quốc tế trước đây không chính xác, và nhấn mạnh hơn vai trò của tăng trưởng trong việc giảm áp lực nợ. Sự khác biệt về thông điệp giữa hai phía phản ánh bất đồng xoay quanh lộ trình tài khóa của Mỹ vẫn đang mở rộng.
Tại phiên họp của các Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc ngân hàng trung ương G20, khoảng cách chỗ ngồi giữa quan chức Trung Quốc và Mỹ khá xa, khiến giới quan sát chú ý đến bầu không khí tương tác song phương. Tại cuộc họp liên quan, Thống đốc Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc Phan Công Thắng cho biết ủng hộ IMF tăng cường giám sát rủi ro tài khóa lan tỏa từ các nền kinh tế phát triển lớn, đồng thời cho rằng các quốc gia cần coi trọng vấn đề thâm hụt ngân sách, các nước có thặng dư nên mở rộng tiêu dùng và đầu tư, thúc đẩy kinh tế toàn cầu cân bằng hơn.
Việc lựa chọn địa điểm họp tại châu Á cũng mang ý nghĩa lịch sử. Đây là lần hội nghị này quay lại châu Á kể từ Hội nghị Bali năm 2018, trong khi lần cuối cùng Thái Lan đăng cai là năm 1991. Khi đó, chỉ còn 6 năm nữa là baht Thái tách neo khỏi USD, sau đó châm ngòi cho khủng hoảng tài chính châu Á. Hiện tại, mất cân đối toàn cầu, mở rộng đầu tư AI và mức nợ cao cùng xuất hiện, khiến thị trường bắt đầu đánh giá lại điểm kích hoạt của vòng rủi ro tài chính tiếp theo.
