Khối cổ phiếu công nghệ trên thị trường chứng khoán Mỹ gần đây đã hạ nhiệt rõ rệt, tâm lý thị trường đang chuyển từ việc chạy theo các khái niệm AI sang lo ngại liệu chi tiêu vốn khổng lồ có đổi lại được mức lợi nhuận đủ hay không. Bán dẫn là một trong những mảng chịu áp lực lớn nhất. Trong hai tuần qua, chỉ số S&P 500 giảm khoảng 2,4%, ghi nhận hiệu suất yếu nhất trong hai tuần kể từ cuối tháng 3. Chỉ số Philadelphia Semiconductor dù lũy kế trong năm vẫn tăng khoảng 52%, nhưng đã điều chỉnh khoảng 26% so với mức đỉnh lịch sử lập vào cuối tháng 6 và giảm lũy kế khoảng 14% từ đầu tháng 10.

Nhiều nhà đầu tư cá nhân thấy cổ phiếu rút nhanh từ đỉnh và bắt đầu thảo luận về việc liệu đã có giá trị mua đáy hay chưa. Tuy nhiên, một chiến lược gia kỳ cựu trên Wall Street từng trải qua đợt sụp đổ bong bóng internet năm 2000 cảnh báo rằng điều dễ bị nhà đầu tư cá nhân bỏ qua nhất hiện nay là các quỹ tổ chức đã sớm hoàn tất việc hạ tỷ trọng một phần trong đợt tăng trước đó. Ông cho rằng khoảng cách về thông tin và nhịp độ giao dịch giữa nhà đầu tư cá nhân với tổ chức giống như việc cầm dao tham gia trận chiến bằng súng, trong khi tổ chức thường hành động sớm hơn nhà đầu tư cá nhân khoảng sáu tháng.

Theo ông, chính sự giảm giá của cổ phiếu chưa phải là tín hiệu mua vào. Điều thực sự cần theo dõi là các cổ phiếu công nghệ cốt lõi có thể ngừng lập các mức thấp mới sau một đợt giảm mạnh và giữ đi ngang trong một khoảng thời gian nhất định hay không. Ông mô tả điều này như biểu đồ chết, khi không có hồi phục rõ rệt, cũng không tiếp tục phá vỡ các mốc hỗ trợ, mà chuyển sang dao động trong biên độ hẹp. Diễn biến này thường cho thấy áp lực bán đang cạn dần và thị trường bắt đầu đến gần vị trí có thể đánh giá lại rủi ro.

Chiến lược gia này không cho rằng chu kỳ AI đã kết thúc. Ông dự báo quá trình xây dựng hạ tầng AI toàn cầu có thể kéo dài đến năm 2030, trong khi chuyển đổi số của doanh nghiệp vẫn cần lượng lớn năng lực tính toán, lưu trữ, mạng, an ninh mạng và nâng cấp hệ thống phần mềm. Hiện một số nhà cung cấp AI hàng đầu mới chỉ đáp ứng được khoảng 70% nhu cầu tính toán đã ký hợp đồng, phần còn lại khoảng 30% vẫn đang chờ bàn giao, cho thấy lệch cung cầu về năng lực tính toán vẫn tồn tại. Vấn đề là chi tiêu vốn đã đi trước, trong khi lợi ích kinh doanh chưa được hiện thực hóa đầy đủ, khiến thị trường trong ngắn hạn tiếp tục chịu áp lực về định giá và dòng tiền.

Ông cũng lưu ý rằng thị trường có thể chứng kiến sự luân chuyển dòng vốn rõ rệt giữa các nhóm ngành trong thời gian tới. Tiền có thể rút khỏi các cổ phiếu công nghệ nổi bật đã tăng mạnh trước đó, chuyển sang tài sản phòng thủ hoặc các ngành khác. Các điểm rủi ro bao gồm thay đổi môi trường chính sách sau cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ ngày 3 tháng 11, đặc biệt là các yêu cầu quản lý đối với trung tâm dữ liệu; căng thẳng Trung Đông có thể nóng lên trở lại, tác động đến giá năng lượng và khẩu vị rủi ro; cùng với sự bất định từ việc vá các lỗ hổng an ninh mạng. Nếu rủi ro vĩ mô hoặc địa chính trị xấu đi, cổ phiếu công nghệ có thể biến động mạnh hơn trong thời gian ngắn.

Một nguồn áp lực khác dễ bị nhà đầu tư cá nhân bỏ qua đến từ làn sóng doanh nghiệp AI lớn lên sàn. Khi các công ty như Anthropic được cho là đang cân nhắc tham gia thị trường công khai, tương lai có thể chứng kiến các thương vụ IPO công nghệ quy mô lớn. Các danh mục tổ chức thường không duy trì tỷ lệ tiền mặt cao, nên nếu nhiều doanh nghiệp AI lớn đồng loạt niêm yết, các tổ chức có thể phải bán bớt các vị thế hiện có để giải phóng vốn. Các cổ phiếu bị bán ra thường chính là những mã công nghệ nổi bật, thanh khoản tốt và tập trung tỷ trọng nắm giữ của tổ chức. Do đó, việc phát hành cổ phiếu mới chưa chắc mang lại lực đẩy cho toàn bộ nhóm công nghệ, mà còn có thể làm tăng áp lực bán trong ngắn hạn.

Đối với ngành AI dài hạn, những doanh nghiệp thực sự có thể bứt phá vẫn tập trung ở các công ty nền tảng sở hữu đồng thời năng lực công nghệ, quy mô người dùng, đầu tư năng lực tính toán và dòng tiền ổn định. Amazon, Meta, Microsoft, Alphabet và SpaceX được chiến lược gia này xem là những ứng viên chiến thắng tiềm năng, nhưng ông cũng cho rằng cuối cùng có thể chỉ có hai đến ba doanh nghiệp thực sự nổi bật. Các lĩnh vực phụ như an ninh mạng, công nghệ quang học, lưu trữ và chip logic tiên tiến cũng có thể xuất hiện lực lượng hưởng lợi thứ hai. Ngược lại, các doanh nghiệp công nghệ nhỏ thiếu dòng tiền ổn định nhiều khả năng sẽ bị mua lại trong quá trình tích hợp ngành hoặc chịu áp lực trong cạnh tranh.