Giá vàng và bạc bật tăng nhẹ sau đợt bán tháo tập trung vào thứ Sáu tuần trước nhưng tâm lý thị trường chưa cải thiện đáng kể. Tháng 10 vừa qua trở thành một trong những tháng giao dịch kém nhất của hai kim loại quý kể từ năm 2008. Sau khi giá phá vỡ một số vùng hỗ trợ quan trọng, nhà đầu tư ngày càng chia rẽ về kịch bản tiếp theo của thị trường: một nhóm lo ngại lãi suất cao, đồng USD mạnh và cú sốc năng lượng tiếp tục kìm hãm giá kim loại, trong khi nhóm khác cho rằng đợt giảm gần đây chủ yếu là điều chỉnh kỹ thuật do nút thắt thanh khoản và thực tế đang mở ra cơ hội phân bổ dài hạn.

Một số người trong thị trường cho biết bạc hiện đã giảm khoảng 60% so với mức đỉnh lịch sử 121,64 USD mỗi ounce, còn vàng cũng rơi xuống vùng thấp nhất trong một năm. Các bài viết tài chính chính thống đang khuếch đại câu chuyện sụp đổ, khiến nhà đầu tư cá nhân mua ở vùng giá cao chọn rời thị trường dưới áp lực thua lỗ. Tuy nhiên, với những dòng tiền dài hạn am hiểu hàng hóa, dòng chảy vốn và các cú sốc ký quỹ liên tài sản, tình trạng hiện tại giống một khoảng trống thanh khoản hơn là khủng hoảng cơ bản.

Kỳ vọng lãi suất vẫn là một trong những yếu tố cốt lõi khiến vàng và bạc chịu áp lực. Dù Cục Dự trữ Liên bang Mỹ giữ nguyên lãi suất trong tuần trước, giới giao dịch vẫn đặt cược khả năng tiếp tục tăng lãi suất vào tháng 12. Chi phí cơ hội của tài sản không sinh lãi tăng theo kỳ vọng lãi suất, khiến vàng và bạc chịu áp lực định giá. Cùng lúc, thị trường chứng khoán cũng biến động trong môi trường lãi suất cao, chỉ số S&P 500 giảm 2% trước phiên thứ Sáu tuần trước, ghi nhận một trong những mức giảm tuần lớn nhất kể từ đầu tháng 6. Một số tổ chức nhận định khi cổ phiếu công nghệ được định giá cao và thị trường chung bắt đầu suy yếu, áp lực bán dễ lan từ một thị trường sang tình trạng thắt chặt tiền mặt liên thị trường. Các tài sản thanh khoản tốt thường bị bán ưu tiên, khiến vàng và bạc chịu tác động đầu tiên.

Rủi ro địa chính trị và nguồn cung năng lượng cũng khuếch đại nhu cầu USD. Xung đột kéo dài ở Trung Đông cùng tình trạng nguồn cung năng lượng toàn cầu căng thẳng đẩy giá dầu lên cao, buộc doanh nghiệp ở các nước nhập khẩu phải mua USD trên thị trường ngoại hối để thanh toán năng lượng. USD tăng giá ngược lại kìm hãm kim loại quý được định giá bằng đồng bạc xanh. Giá năng lượng đi lên còn làm gia tăng áp lực lạm phát, có thể buộc chính sách tiền tệ duy trì trạng thái thắt chặt lâu hơn và đẩy lợi suất trái phiếu tăng. Lợi suất đi lên không chỉ làm giảm giá trị hiện tại của lợi nhuận doanh nghiệp mà còn nâng chi phí tài chính của kinh tế thực, khiến tài sản rủi ro và kim loại quý cùng chịu áp lực.

Một số nhà đầu tư so sánh biến động hiện tại với các cú sốc thanh khoản năm 2008 và 2020. Sau khi Lehman Brothers sụp đổ năm 2008, vàng giảm khoảng 29% từ đỉnh, còn bạc mất hơn 50%. Vào tháng 3 năm 2020, vàng giảm khoảng 10% chỉ trong vài ngày, còn bạc giảm khoảng 35%. Sau khi các đợt bán ép buộc kết thúc, cả hai tài sản đều bật tăng mạnh. Sau năm 2008, vàng tăng khoảng 170% đến tháng 8 năm 2011, còn bạc có lúc tiến sát 50 USD mỗi ounce. Sau tháng 3 năm 2020, vàng tăng khoảng 39% đến tháng 8 cùng năm và lập đỉnh lịch sử mới, còn bạc tăng khoảng 150%.

Tuy nhiên, dòng tiền ngắn hạn chưa hoàn toàn lạc quan. Một số quan điểm cho rằng trước khi hình thành đáy bền vững, vàng và bạc vẫn có thể giảm sâu hơn. Một số nhà đầu tư đã chuẩn bị mua vào khi cổ phiếu khai khoáng tiếp tục yếu, với mức giá mục tiêu thấp hơn hiện tại 20% đến 30%. Nhu cầu vật chất ở châu Á được xem là điểm đỡ tiềm năng. Trong đợt bán tháo hôm thứ Sáu, giá bạc tại thị trường Thượng Hải phân hóa so với thị trường phương Tây; dù thuế áp dụng cho bạc tại Trung Quốc làm giảm phần bù nhìn bề ngoài, về dài hạn, nhu cầu kim loại quý ở Trung Quốc và các thị trường châu Á vẫn có thể ảnh hưởng đến lộ trình giá.

Về triển vọng dài hạn, một số nhà quản lý quỹ cho rằng quy mô nợ chính phủ quá lớn khiến môi trường lãi suất cao khó có thể duy trì lâu dài. Nếu lãi suất tiếp tục neo cao, áp lực trả nợ của chính phủ, doanh nghiệp và người tiêu dùng sẽ tăng, có thể gây chấn động cho hệ thống ngân hàng và kinh tế thực. Trong cách đánh giá này, thị trường đang đặt cược các ngân hàng trung ương cuối cùng sẽ chuyển sang chính sách nới lỏng, USD hạ nhiệt và dòng vốn quay lại các tài sản hữu hình như vàng và bạc. Mức hồi phục hiện tại của vàng và bạc còn hạn chế, và giới giao dịch vẫn theo dõi diễn biến của USD, lợi suất trái phiếu Mỹ, giá năng lượng cùng nhu cầu vật chất ở châu Á.