Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ đã trao quyền kiểm soát Quốc hội cho đảng Dân chủ, nhưng điều thực sự khiến cục diện bầu cử nóng lên không chỉ là sự thay đổi bản đồ chính trị, mà còn là chi phí sinh hoạt mà nhiều hộ gia đình phải đối mặt hằng tháng. Hóa đơn xăng dầu, thực phẩm, tiền thuê nhà, y tế và năng lượng, vượt qua ranh giới đảng phái, thu nhập và khu vực, đã trở thành tiêu chí trực quan nhất khi cử tri đi bầu.

Các cuộc khảo sát ngoài phòng phiếu sơ bộ sau đêm bầu cử cho thấy gần 90% người được hỏi coi chi phí sinh hoạt là yếu tố quan trọng khi lựa chọn ứng viên, gần 90% lo ngại về giá thực phẩm và hàng tiêu dùng tại siêu thị, hơn một nửa cử tri lo lắng về giá xăng. Trong các vấn đề quốc gia, kinh tế xếp đầu, cao hơn thể chế dân chủ, nhập cư, y tế, đối ngoại và tội phạm. Trong khi đó, chỉ rất ít người cho rằng nền kinh tế Mỹ đang rất tốt, phần lớn người được hỏi có cảm nhận tiêu cực. Dữ liệu vẫn có thể thay đổi theo thống kê cuối cùng và điều chỉnh mẫu, nhưng đã phản ánh áp lực kinh tế giữ vị trí trung tâm trong chiến dịch bầu cử.

Các cuộc khảo sát trước bầu cử cũng cho thấy xu hướng tương tự. Cách đặt câu hỏi và nhóm đối tượng khảo sát của các đơn vị khác nhau không hoàn toàn giống nhau, nhưng kết quả đều chỉ ra một điểm chung: lạm phát và gánh nặng sinh hoạt không phải là vấn đề riêng của một đảng nào. Trong cử tri Dân chủ, Cộng hòa và độc lập, đều có tỷ lệ đáng kể coi giá cả, nhà ở, xăng dầu và y tế là mối quan tâm cá nhân lớn nhất hoặc yếu tố quan trọng nhất khi bỏ phiếu. Với nhiều hộ gia đình, dữ liệu vĩ mô có tăng trưởng hay không không phải là thước đo trực quan nhất; hóa đơn siêu thị, hóa đơn tại trạm xăng và thông báo tiền thuê nhà mới là tín hiệu kinh tế chân thực hơn.

Giá năng lượng trở thành biến số then chốt khuếch đại nỗi lo này. Căng thẳng Trung Đông gia tăng làm gián đoạn nguồn cung dầu thô, đẩy giá xăng tại Mỹ đi lên, đồng thời tạo áp lực lên chi phí đi lại, vận tải hàng hóa và sản xuất nông nghiệp. Với các gia đình phụ thuộc vào ô tô hằng ngày, chi phí đổ xăng tăng sẽ trực tiếp bào mòn thu nhập khả dụng; trên phạm vi thị trường rộng hơn, giá năng lượng tăng còn lan truyền qua khâu vận tải và sản xuất sang giá hàng tiêu dùng và thực phẩm. Ngay cả khi tiền lương tăng, nếu chi phí nhà ở, thực phẩm và đi lại tăng nhanh hơn, sức mua thực tế vẫn có thể bị xói mòn.

Cả hai đảng đều tìm cách phản hồi tâm lý này. Các thành viên đảng Dân chủ đưa cam kết hạ giá nhà ở, thực phẩm và xăng dầu vào cương lĩnh vận động, nhấn mạnh rằng nhiều gia đình dù làm việc chăm chỉ hơn nhưng khó cảm nhận cuộc sống được cải thiện. Một số nghị sĩ Dân chủ mới đắc cử cũng quy thắng lợi cho sự bất mãn trước áp lực thực tế của giáo viên, y tá, nông dân, người trẻ mua nhà và các gia đình có con nhỏ. Các ứng viên đảng Cộng hòa cũng không muốn bị bỏ lại trên mặt trận chi phí sinh hoạt. Một số người thuộc đảng Cộng hòa bày tỏ mong muốn cư dân có thể chi trả nhà ở, lập gia đình mà không phải lo lắng quá mức về kế sinh nhai. Hai đảng khác biệt rõ rệt về lộ trình chính sách, nhưng cùng thừa nhận áp lực giá cả không thể né tránh.

Trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2024, ông Trump từng dùng lạm phát và giá thực phẩm làm điểm then chốt để chỉ trích đối thủ, đồng thời cam kết hạ chi phí năng lượng. Sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, ông thừa nhận giá xăng cao có thể kéo lùi triển vọng của đảng Cộng hòa; cử tri có thể chấp nhận các hành động cứng rắn với Iran, nhưng chưa chắc muốn trả giá cho chi phí năng lượng ngắn hạn. Điều này cũng phơi bày một thực tế: các vấn đề đối ngoại hoặc an ninh có thể thay đổi câu chuyện chính trị, nhưng bảng giá tại trạm xăng và siêu thị sẽ nhanh chóng quay trở lại cảm nhận hằng ngày của cử tri.

Sau khi cục diện Quốc hội thay đổi, chi tiêu tài khóa, chính sách y tế, trợ cấp năng lượng và biện pháp hỗ trợ hộ gia đình của Mỹ sẽ bước vào cuộc đấu mới. Đảng Dân chủ có thể thúc đẩy mở rộng các chương trình an sinh, nhưng tổng thống vẫn nắm quyền phủ quyết, và khả năng hai đảng đạt được phương án khả thi để hạ chi phí sinh hoạt vẫn cần theo dõi. Với thị trường tài chính, nếu giá dầu cao tiếp tục đẩy lạm phát đi lên, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ có thể cần duy trì chính sách thắt chặt trong thời gian lâu hơn; nếu giá năng lượng hạ nhiệt, một phần áp lực có thể được giảm bớt. Thị trường việc làm cũng đóng vai trò then chốt, khi tăng trưởng tiền lương chậm lại hoặc việc làm giảm đi đều có thể làm thay đổi sức mua của hộ gia đình.