Việc scandal cá nhân xoay quanh Giám đốc điều hành Nvidia, Jensen Huang, tiếp tục lan rộng đang đẩy điểm yếu ẩn nhất của công ty chip có vốn hóa lớn nhất toàn cầu ra trước ánh sáng. Khi Huang thừa nhận ngoại tình, đồng thời hội đồng quản trị Nvidia mở cuộc điều tra để xác định liệu ông có từng trở thành mục tiêu của hoạt động tình báo nước ngoài hay không, mối quan tâm của nhà đầu tư đã chuyển từ bản thân vụ việc sang một bài toán quản trị thực tế hơn: nếu Huang buộc phải rời ghế, Nvidia có thể tìm được nhân vật đủ sức ổn định tình hình hay không.
Diễn biến thị trường hôm thứ Hai đã cho thấy sự bất an đó. Cổ phiếu Nvidia giảm 4,27%, đóng cửa ở mức 178,67 USD, trong bối cảnh chứng khoán Mỹ nói chung phục hồi và chỉ số bán dẫn Philadelphia tăng mạnh 6,9%, còn các đối thủ cùng ngành như AMD và Broadcom đi lên rõ rệt. Nvidia ngược lại chịu áp lực đơn lẻ. Sự tương phản này cho thấy thị trường đang tính toán riêng các yếu tố rủi ro gắn với cá nhân Huang vào định giá, thay vì xem đó như một sự kiện quản trị doanh nghiệp thông thường.
Với Nvidia, Huang không chỉ là một nhà quản lý chuyên nghiệp lâu năm. Là đồng sáng lập, giám đốc điều hành và chủ tịch công ty, ông là người thúc đẩy cốt lõi của chiến lược, công nghệ và phân bổ vốn, đồng thời là gương mặt công chúng dễ nhận diện nhất của Nvidia trong giới chính trị, ngành công nghiệp và thị trường vốn. Trong nhiều năm, từ lộ trình sản phẩm đến hợp tác hệ sinh thái, từ câu chuyện chip AI đến giao tiếp với khách hàng toàn cầu, ảnh hưởng cá nhân của Huang gần như chồng khít với hình ảnh công ty. Một số nhân vật trên Wall Street thậm chí nói thẳng rằng Huang là Nvidia và Nvidia là Huang. Câu nói nghe có phần phóng đại nhưng chỉ ra đúng nỗi lo sâu nhất của thị trường hiện nay.
Hội đồng quản trị Nvidia hiện vẫn tuyên bố trước công chúng rằng họ tin tưởng Huang và không có lý do để tin rằng an ninh quốc gia Mỹ hoặc bí mật doanh nghiệp đã bị ảnh hưởng. Huang cũng sẽ tiếp tục lãnh đạo công ty trong quá trình điều tra. Tuy nhiên, các nhà phân tích nhìn chung cho rằng điều khiến bên ngoài bất an không phải là việc hội đồng quản trị có tạm thời ủng hộ ông hay không, mà là liệu công ty có một cơ chế kế nhiệm rõ ràng và khả thi hay không. Melius Research chỉ ra rằng Nvidia trước đây không có nhân sự nào được xem rõ ràng là người kế nhiệm Huang, và trước khi vụ việc xảy ra, thị trường từng kỳ vọng ông có thể tiếp tục chèo lái công ty ít nhất 10 năm. Dù trong nội bộ Nvidia có những lãnh đạo kỳ cựu như Giám đốc công nghệ Michael Kagan và Nhà khoa học trưởng Bill Dally, các nhà phân tích cho rằng những người này có thể đủ để duy trì hoạt động thường nhật, nhưng chưa chắc có thể tái tạo vai trò độc đáo của Huang về phán đoán chiến lược, niềm tin khách hàng và sức hút trong toàn bộ ngành AI.
Một vấn đề khác đang được xem xét lại là mức độ kiểm soát của Huang đối với Nvidia không vững chắc như một số nhà sáng lập công nghệ khác. So với Mark Zuckerberg hay Elon Musk, tỷ lệ cổ phiếu lưu hành do Huang nắm giữ chỉ nhỉnh hơn 3%; hội đồng quản trị có 11 thành viên và không có chủ tịch hội đồng quản trị chính thức. Cấu trúc quản trị này có nghĩa là nếu cuộc điều tra cuối cùng phát hiện ra vấn đề nghiêm trọng hơn một mối quan hệ chưa được công bố, chẳng hạn liên quan đến an ninh quốc gia, bí mật doanh nghiệp, công bố thông tin hoặc khiếm khuyết quản trị sâu hơn, hội đồng quản trị không phải không có dư địa để yêu cầu ông lui về tuyến sau, thậm chí thúc đẩy thay đổi giám đốc điều hành. Timm Schulze-Melander, nhà phân tích của Rothschild & Co. Redburn, cho rằng việc Huang có thực sự rời ghế giám đốc điều hành hay không phụ thuộc chủ yếu vào việc cuộc điều tra có chạm tới ranh giới tuân thủ và an ninh nghiêm trọng hơn hay không. Với thông tin công khai hiện nay, việc Huang rời đi không phải là kịch bản đã định sẵn; hội đồng quản trị vẫn cần tìm điểm cân bằng giữa duy trì sự ổn định của công ty và thực hiện trách nhiệm giám sát độc lập.
Cơn bão này có thể chưa trực tiếp làm thay đổi cục diện lãnh đạo của Nvidia, nhưng lần đầu tiên đã đặt kỷ nguyên hậu Huang trước mắt nhà đầu tư. Với một công ty phụ thuộc nhiều vào uy tín cá nhân của nhà sáng lập, tầm nhìn chiến lược và sức hút với ngành, các kế hoạch kế nhiệm, phân chia quyền lực và cơ chế quản trị vốn bị xem nhẹ trong thời gian dài rất có thể sẽ trở thành bài học quan trọng mà hội đồng quản trị phải bù đắp. Điều thị trường quan tâm tiếp theo không chỉ là kết luận của cuộc điều tra, mà là liệu Nvidia có thể chứng minh rằng, dù một ngày nào đó không có Huang, công ty vẫn duy trì được vị thế dẫn đầu công nghệ, niềm tin khách hàng và vai trò trung tâm trong ngành AI.





