Khi xung đột tại Trung Đông tiếp tục leo thang, tình trạng vận chuyển qua eo biển Hormuz – kênh giao thương năng lượng quan trọng – bị gián đoạn nghiêm trọng, khiến nỗi lo ngại về việc dự trữ dầu toàn cầu có thể cạn kiệt lại một lần nữa gia tăng. Tuy nhiên, phân tích mới nhất của Goldman Sachs chỉ ra rằng, mặc dù chuỗi cung ứng đang chịu áp lực lớn, nhưng thực tế phức tạp hơn so với tình trạng thiếu hụt đơn thuần trên toàn cầu. Thách thức chính mà thị trường đối mặt hiện nay là rủi ro gián đoạn nguồn cung theo khu vực chứ không phải sự cạn kiệt tài nguyên tổng thể.
Về phân bố địa lý, các nền kinh tế châu Á chịu tác động trực tiếp nhất. Dữ liệu cho thấy nhập khẩu sản phẩm lọc dầu tại nhiều quốc gia trong khu vực phụ thuộc cao vào vùng sản xuất dầu mỏ Vịnh Ba Tư. Khoảng một nửa nguồn cung nhiên liệu của nhiều nền kinh tế châu Á đến từ khu vực này. Một số quốc gia có mức độ phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng cực cao như Hàn Quốc và Singapore, tỷ lệ này thậm chí lên tới gần ba phần tư. Sự phụ thuộc cấu trúc cao độ này khiến an ninh nhiên liệu trong khu vực sẽ đối mặt với thử nghiệm khắc nghiệt nếu vận chuyển Vịnh Ba Tư chững lại.
Hiện nay, các quốc gia đã triển khai hàng loạt cơ chế đệm để ứng phó rủi ro tiềm ẩn, bao gồm tìm kiếm nhà cung cấp thay thế, sử dụng kho dự trữ chiến lược hiện có và hạn chế xuất khẩu nhằm ổn định thị trường nội địa. Tuy nhiên, Goldman Sachs cảnh báo các biện pháp này có thể chỉ duy trì cân bằng ngắn hạn. Tính đến cuối tháng 3, lượng nhập khẩu ròng dầu mỏ tại khu vực châu Á đã suy giảm rõ rệt, điều này cho thấy áp lực nguồn cung đang dần tích tụ khi vận chuyển từ Vịnh Ba Tư bị chặn. Không phải loại nhiên liệu nào cũng chịu ảnh hưởng ở mức độ tương đương, trong đó naphtha và khí hóa lỏng (LPG) có mức tồn kho thấp và yêu cầu lưu trữ phức tạp, dẫn đến nguồn cung căng thẳng nhất. Đối với dầu diesel và nhiên liệu máy bay, giá cả tăng vọt do hạn chế nguồn cung kết hợp với hành vi tích trữ đề phòng.
Tình hình thực tế càng thêm xác nhận sự tồn tại của áp lực thị trường. Nhiều quốc gia như Ấn Độ và Thái Lan đã báo cáo hiện tượng phân phối nhiên liệu hoặc gián đoạn nguồn cung, chính quyền địa phương cũng bắt đầu có biện pháp quản lý tiêu dùng trong nước. Dù vậy, ngân hàng này chưa vội xếp vào cuộc khủng hoảng nguồn cung mang tính cấu trúc dài hạn. Các nền kinh tế lớn như Trung Quốc và Nhật Bản sở hữu lượng dự trữ chiến lược lớn có khả năng chống chịu tác động mạnh mẽ hơn, thị trường chung vẫn có thể duy trì tính linh hoạt nhất định thông qua việc tái điều hướng dòng thương mại và tiêu thụ kho tồn. Về bản chất, dầu mỏ toàn cầu chưa cạn kiệt, nhưng nếu thời gian gián đoạn tại eo biển Hormuz kéo dài, tình trạng thiếu hụt cục bộ và biến động giá dữ dội có thể tiếp tục gia tăng tại những khu vực có mức độ phụ thuộc nhập khẩu cao nhất.





